Charles Burki

Charles Burki (Magelang, 4 mei 1909 – Den Haag, 28 april 1994) was een Nederlands tekenaar, illustrator, schrijver en ontwerper van vervoermiddelen. Burki werd in 1909 geboren op Java als zoon van een architect. Hij groeide op in Nederlands-Indië tot hij in 1929 naar Nederland ging om aan de Technische Hoogeschool van Delft bouwkunde te gaan studeren. Hij ontmoette er zijn vrouw en was reeds actief als tekenaar van vooral motorfietsen. Na nog enige tijd in Parijs te hebben gestudeerd, werd hij in Den Haag werkzaam als illustrator (onder meer van "realistische" romans). In 1938 vertrok Burki met zijn vrouw Sophia naar Nederlands-Indië. Daar werden ze tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Japanners gevangengenomen. Burki kwam 14 maanden in een kamp bij Bandung. Vervolgens werd hij als gevangene op transport gezet naar Japan. Burki overleefde daarin het zinken van het schip Tamahokoe Maroe door een torpedoaanval door de Amerikaanse onderzeeboot de USS Tang (SS-306). 560 van de 772 krijgsgevangenen overleefden deze aanval niet. In de Japanse stad Nagasaki belandde hij in het werkkamp Fukuoka 14 waar hij de atoomaanval overleefde. Tijdens zijn gevangenschap maakte hij tal van tekeningen daarover. In 1979 kwam zijn boek Achter de Kawat uit met tekst en tekeningen over de oorlogsperiode. Eind 1945 keerden Burki en zijn vrouw terug naar Nederland. In de naoorlogse jaren werd Burki een veelgevraagd illustrator en was hij onder meer werkzaam als reclametekenaar voor Philips, Fokker en DAF. Van al zijn ontwerpen voor vervoermiddelen is alleen de Boomerang door Union uitgebracht.

Charles wordt omschreven als een artistieke alleskunner, een duivelskunstenaar. In het boek De kunst van het motorrijden staat onder meer: “Door zijn illustratief vernuft en virtuoze techniekbeheersing was Charles Burki geknipt voor het vak van reclametekenaar. Zijn drang naar perfectionisme en bereidheid zich in elk genre grondig te verdiepen, maakten dat hij de meest uiteenlopende onderwerpen uiterst waarheidsgetrouw wist weer te geven. Zijn reputatie van duivelskunstenaar dankte hij dan ook voornamelijk aan zijn veelzijdig reclame-oeuvre.” Charles heeft zowel voor Philips als voor Fokker en niet te vergeten DAF gewerkt. Ook heeft hij enkele ontwerpen van auto’s en motoren gemaakt. Een daarvan is zelfs in productie genomen, de Union ‘Boomerang’ bromfiets. Hij ontwierp boekomslagen en tekende illustraties voor boeken, affiches, kalenders, tijdschriften, strips, postkaarten en postzegels. Ook maakte hij olieverfschilderijen en hij schreef het boek Achter de kawat. Voor dit boek – kawat betekent prikkeldraad – kon hij de teruggevonden tekeningen gebruiken die eerder ter sprake kwamen.

Zijn dochter Vick vertelde mij dat haar vader zeer bescheiden was. Tijdens zijn leven is zijn werk dan ook niet tentoongesteld. Later wel. In 1997 in de Kunsthal in Rotterdam en dit jaar in het DAF Museum in Eindhoven onder de titel: Eerbetoon aan Charles Burki, hij zette DAF op de maan. Ze vertelde me ook dat hij altijd in de voorkamer van hun huis aan het werk was en dan moesten de kinderen stil zijn. Een veelzijdig kunstenaar, dat lijdt geen twijfel. Ik denk dat het woord ongekend in de titel op twee manieren opgevat kan worden. Zowel in de betekenis heel bijzonder als onbekend.

bron wikipedia en De Haagse Tijden: